Գրքեր

 

Թանգարանում պահվող ձեռագիր, օտարալեզու, ռուսերեն, հայերեն

գրքերը բաժանված են 5 խմբի

Ա. Գրքեր, որոնք եղել են հայ բժիշկների անձնական գրքերը (հայերեն, ռուսերեն օտար լեզուներով), որոնցով սովորել են ուսանողական տարիներին և գիտելիքները խորացրել արդեն բժիշկ աշխատելիս:

Բ. Գրքեր, որոնք հեղինակել են հենց իրենք` հայ բժիշկները, և նախատեսված են եղել ուսանողների և բժիշկների համար:

Գ. Գրքեր, որ հեղինակել են հայ բժիշկները, որոնք, սակայն ոչ թե բժշկական, այլ գեղարվեստական բնույթի են` վեպ, պատմվածք, հուշագրություն, բանաստեղծություն, պիես, փիլիսոփայություն և այլն:

Թանգարանում պահվում են շուրջ 150 հայ բժիշկ-գրողների հեղինակած շուրջ 500 գիրք:

Դ. Գրքեր, որոնք գրել են ոչ բժիշկ գրողները` հայ և այլազգի նշանավոր բժիշկների, նրանց կատարած սխրագործությունների մասին:

Ե. Գրքեր, որոնք որպես նվեր ստացել են հայ բժիշկները իրենց գործընկերերից, ընկերներից, բարեկամներից, հիվանդներից և այլն:

Վերոհիշյալ 5 խմբերի գրքերից շատերի վրա կան հեղինակային ընծայագրեր, էքսլիբրիսներ, ստորագրություններ, գրառումներ, կնիքներ և այլն:

Ամիրդովլաթ Ամասիացու պատգամը. «Եղիր հետեւող իմաստութեան հետ, եթէ չուսանիս` բժիշկ ես անգէտ»:

Պարբերականներ

Թանգարանում պահվում են 19-21-րդ դարերում, աշխարհի տարբեր երկրներում հրատարակված հայերեն, ռուսերեն և օտար լեզուներով բժշկական և առողջապահական, մասնագիտական և հանրամատչելի բազմաթիվ թերթեր, ամսագրեր, հանդեսներ, տարեգրքեր:

Հայտնի է, որ առաջին հայկական բժշկա-առողջապահական ուղղվածության պարբերականը եղել է ,,Աստղիկ Արևելյան’’-ը, որը 1855-56 թթ. հրատարակվել է Կոստանդնուպոլսում: 

Քօչարեանց Կարապետ, Տանու բժիշկ կամ հասարակաց բժշկարան, Տփխիս, 1865, 145 էջ

Барановь А., Руководство для ротных фельдшеров и фельдшерских учеников, Петроград, 1915, с. 466. Дарственная надпись на титульном листе: ,,На добрую и долгую память раненому солдатику от привязовшейся за доброе, хорошие отношение от сестрицы Ольги, 11.ХI.1914 г.’’ Надпись сделан в 1914 г., а книга издана в 1915 г.

Бухан Г., Полный и всеобщий домашний лечебник, Том 4, Изд. 1, М., 1791, с. 576

Давыдов Д. Л., Учебник фармакогнозии, Варшава, 1911

Գրիգորեանց Զաքար, Մարդակազմութիւն, Թիֆլիս, 1907, 164 էջ

Անհայտ բժշկի ձեռագիր մատյան, 18-19-րդ դդ.

Սերովբեան Պ., Առողջապահութիւն (Տարրական դասընթաց), Կ. Պոլիս, 1915, 103 էջ

Արծրունի Վահան, Սիֆիլիս, Կակուղ շանկր, Սուսանակ, Թիֆլիս, 1900, 101 էջ

Մաղաքեան Գ., Բժշկականութիւն եւ հասարակութիւն, Թիֆլիզ, 1904, 82 էջ

Бильц, Новые естественные способы лечения, М., 1903, с. 1008

Հակոբյանց Արշակ, Ֆիզիոլոգիա, Հ. Ա, Պրակ 1-4, Յերեվան, 1923, 336 էջ

Трапп Юлий, Руководство к фармакогнозии, Т. 1, СПБ, 1868, с. 572

Զաքարեանց Աւետեան Գէորգ, Կարգադրութիւն առողջութեան, Յերուսաղէմ, 1871, 262 էջ

Столетие Военнаго министерства, Главное Военно-медицинское управление, 1802-1902 гг. Т. VIII, ч. 4, 1914

Տիգրանեան Լեւոն, Մարդակազմութիւն (Անատօմիա), Երեւան, 1881, 132 էջ

Տաղավարեան Նազարեթ, Առողջապահութիւն առտնին եւ ի պէտս Ազգային երկրորդական վարժարանաց, Կ. Պոլիս, 1898, 517 էջ

Реклам Карль, Популярная гигиена, СПБ, 1878, с. 432

Ղազարեան Վահան, Տարեցոյց բժշկական եւ առողջապահական: Ա տարի Կ. Պոլիս, 1914:

Քօլօլեան Պոլ, Զուրարճալի բժշկութիւնը, Սալօնի գիրք, Կ. Պոլիս, 1893, 198 էջ

Հուգո Պոլ, Բժշկարան, Գերմաներենից թարգմ. Լեւոն Տիգրանեանց, էջ 694, կից է Բժշկական բառարան (ռուս.-հայ, 124 էջ), Թիֆլիս, 1892

Անհայտ բժշկի ձեռագիր մատյան, 18-19-րդ դդ.

1. Сальге Б., Детская практика, Петербург-Киев, 1901, с. 168 2. Моннерон-Тиссо, Гигиена больного, СПБ, 1912, с. 124 3. Гайкович Р., Спутник врача-практика, М., 1922 с.

Fort J., Nouvel abrege d’anatomie, Paris, 1905, p. 556

Булатов П. (редактор), Книга здоровья, СПБ, 1896, с. 263

Փեշտիմալճեան Տիգրան, Պատմութիւն մարդկային պատուաստման, Կ. Պոլիս, 1884, 237 էջ։

Медицинский сборник, Тифлис, 1877, но. 25 Медицинский сборник, Тифлис, 1880, но. 31

Բուդուղեան Արտաշես, Ժառանգականութիւն եւ դաստիարակութիւն, ՍՊԲ, 1901, 72 էջ Տիտղոսաթերթի վերին աջ անկյունում կա ոմն Ա. Խաչատրյանի ստորագրությունը և գրություն` 1918 թ., Թիֆլիս

Արծրունի Վահան, Ռուս-լատին-հայ բժշկագիտական բառարան, Յերեվան, 1924, 264 էջ

Schmidt H. и др., Diagnоstisgh-therapeutisches Vademecum, Leipzig, 1908, p. 424 Գրքի տիտղոսաթերթի վերին աջ անկյունում կա մակագրություն. Cand. med. Akopianz, Berlin

Бухан Г., Полный и всеобщий домашний лечебник, Том 1, Изд. 2, М., 1809, с. 282

Տաղավարեան Նազարեթ, Ծննդական գործարանք, Կազմախօսութիւն, բնախօսութիւն եւ առողջապահութիւն, Կ. Պոլիս, 1914, 192 էջ Կազմի վերին աջ անկյունում կա Վարդան Թեմուրճյանի կնիքը: Վարդան Թեմուրճյան (1903-1960): Ազգագրագետ: 1922 թ-ից ապրել է Ֆրանսիայում: 1944-47 թթ.՝,,Նոր կյանք'' շաբաթաթերթի խմբագիր: 1947 թ. հայրենադարձել է: Աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում: Գրել է ,,Գորգագործությունը Հայաստանում'' և ,,Գամիրքի հայերը'' (,,Հայ ազգագրություն և բանահյուսություն'') աշխատությունները:

Բաբեան Գ., Տնային բժշկարան, Պրակ Ա., Բնախօսութիւն եւ անդամազննութիւն, Թիֆլիս, 1903, 182 էջ

Հայբուսակ կամ հայկական բուսաբառութիւն, Վենետիկ, Ս. Ղազար, 1895, 697 էջ Գրքի տիտղոսաթերթի ներքևի աջ անկյունում կա Թիֆլիսի Հայոց Ազգագրական Ընկերության կնիքը Թիֆլիսի Հայոց ազգագրական ընկերությունը 1906 թ. Թիֆլիսում կազմակերպել է Երվանդ Լալայանը:

Րեստեն Միքայել, Բժշկականութիւն, Հ. 1, Երկրորդ տպագրութիւն, Վենետիկ, 1832, ... էջ

Արծրունի Վահան, Մարդակազմություն, Պրակ 3, Մկանաբանություն, Յեր., 1923, 228 էջ, մեքենագիր-խմորատիպ

1. Труды и протоколы Императорского Кавказского Медицинского Общества, Тифлис, 1910, но. февраль-апрель 2. Труды и протоколы Императорского Кавказского Медицинского Общества, Тифлис, 1915, но.

Monin E., L’ Hygiene Des Riches, , Paris, 1891, p. 360

Տաղավարեան Նազարեթ, Բնական պատմութիւն, Հատոր Ա, Կ. Պոլիս, 1886, 360 էջ Գրքի տիտղոսաթերթի վերին մասում կա դժվարընթեռնելի հայերեն մակագրություն

Գրիգորեան Լ., Թե ինչ պատմեց թրեբոնէմը կամ ինչ է սիֆիլիսը, Փարիզ, 1927, 64 էջ

Фишер-Дюкельман А., Золотая книга здоровья, «Домашний врач», СПБ, 1904, с. 284 Գրքի տիտղոսաթերթի ստորին մասում կա անընթեռնելի ստորագրություն

Եսայեանց Ա. Գ., Փորձանքների առձեռն բժ¬շկարան: Թիֆլիզ, 1914, 119 էջ

Րեստեն Միքայել, Բժշկականութիւն, Հ. 1, Երկրորդ տպագրութիւն, Վենետիկ, 1832, ... էջ

Բաբեան Գ., Տնային բժշկարան, Պրակ Բ., Թիֆլիս, 1904, ... էջ

Նամակներ առ երիտասարդս, Կ. Պոլիս, 1890, 133 էջ Պլատ Վիլհելմ, Բժշկի նամակները երիտասարդ մօրը, Աղէքսանդրապօլ, 1898, 226 էջ

Նեմէաեր Պ., Կիրակուայ հանգստութիւնը եւ նորա նշանակութիւնը առողջութեան համար, թարգմ. Զարգարեանց Մ., Վաղարշապատ, 1888, 63 էջ

Findel H. и др., Руководство по военной гигиене, 1913,

Voss und Herrlinger, Taschenbuch der Anatomie, Band 3, Jena

Ամիրդովլաթ Ամասիացի, Ոգուտ բժշկության, Երևան, 1940, 578 էջ

,,Целебный Кавказ'' Журнал, Тифлис, 1916. но 4-5

Մարգարեանց Մ., Ատամներ եւ նոցա առողջապահութիւնը, Երեւան, 1899, 50 էջ

1/1